Blog

تنظیم گری داده های کاربران در رسانه های اجتماعی با استفاده از منطق منابع عمومی

افشاگری ها درباره سوءاستفاده از داده های کاربران که توسط پلتفرم های رسانه ای جمع آوری می شود، بحث در مورد نیاز به سیاستگذاری های جدید برای اطمینان از اینکه این پلتفرم ها منافع عمومی را حفظ می کنند، پر رنگ کرده است. این بحث ها اغلب به این موضوع باز می گردد که آیا منطق پذیرفته شده ای برای سیاستگذاری در رسانه های اجتماعی ایجاد شده است یا نه؟ در این خصوص مقاله فیلیپ ناپولی(2019) با عنوان « داده های کاربر به عنوان منبع عمومی: پیامدها برای تنظیم مقررات رسانه های اجتماعی» که با این دغدغه نوشته شده است را روز دوشنبه 19 آبان ماه 1399 به دعوت از باشگاه مقاله خوانی «رسانیوم» برای اهالی مدیریت رسانه و ارتباطات ارائه کردم.

در این مقاله فیلیپ ناپولی، منطق و مبنای های مختلفی که در حوزه سیاستگذاری رسانه ها مورد استفاده قرار گرفته است را مرور می کند. او چهار مبنا و منطق رایج در حوزه رسانه های اجتماعی را مرور می کند، منطق فراگیری رسانه ها(Pervasiveness Rationale)، منطق تبعیت سیاستگذاری در رسانه ها(Ancillary Rationale)، منطق کمیابی(Scarcity Rationale) و منطق منابع عمومی(Public Resource Rationale).  او منطق منابع عمومی که پیش از این نیز در تنظیم گری رسانه های سنتی مورد استفاده قرار گرفته است را اثربخش ترین منطق برای سیاستگذاری در حوزه رسانه های اجتماعی معرفی می کند. او بحث می کند که چطور این منطق می تواند در مورد رسانه های اجتماعی نیز به کار گرفته شود و مسائل سیاستی این حوزه از جمله مسئله مالکیت داده های کاربران را پاسخ دهد. فلیپ ناپولی در این مقاله استدلال می کند که داده های تجمیعی کاربران می تواند به عنوان یک منبع عمومی در نظر گرفته شود که در نتیجه می توان یک چارچوب سیاستگذاری بر مبنای منافع عمومی در رابطه با مالکیت داده در رسانه های اجتماعی اعمال کرد. اهمیت مقاله از این جهت است که مبنا و منطقی جدید برای سیاستگذاری و تنظیم گری رسانه های اجتماعی ارائه کرده است و مطالعه آن را به دانشجویان علاقه مند به این حوزه توصیه می کنم.

فراخوان شماره ویژه

شماره ویژه «رسانه های اجتماعی و سیاستگذاری؛ چگونه رسانه های اجتماعی می توانند در سیاستگذاری مداخله کنند؟» به سردبیری من توسط پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات چاپ می شود. این شماره ویژه به زبان انگلیسی خواهد بود (جزییات آن را می توانید در متن فراخوان بیابید).

فراخوان شماره ویژه با عنوان:

رسانه های اجتماعی و سیاستگذاری؛

چگونه رسانه های اجتماعی می توانند در سیاستگذاری مداخله کنند؟

شماره ویژه «رسانه های اجتماعی و سیاستگذاری؛ چگونه رسانه های اجتماعی می توانند در سیاستگذاری مداخله کنند؟» به سردبیری من توسط پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات چاپ می شود. این شماره ویژه به زبان انگلیسی خواهد بود (جزییات آن را می توانید در متن فراخوان بیابید).

 سیاستگذاران تاکنون به طور سیستماتیک از داده های رسانه های اجتماعی در فرایند سیاستگذاری بهره نبرده اند و این با منطق سیاستگذاری مبتنی بر شواهد[1] سازگار نیست. این عدم حضور دیدگاههای کاربران رسانه های اجتماعی که نسبت به موضوعات مختلف سیاستی حساس هستند می تواند فرایند تدوین، اجرا و ارزیابی سیاست ها را در آینده با چالش روبرو سازد. از آنجا که این سوال که داده های رسانه های اجتماعی چگونه می تواند در فرایند سیاستگذاری دخیل شود تاکنون پاسخ روشنی نیافته است. این شماره ویژه به دنبال پاسخ به این سوال خواهد بود که چگونه می توان از داده های رسانه های اجتماعی در سیاستگذاری استفاده کرد؟ داده های رسانه های اجتماعی می تواند سیاستگذاری را بهبود دهد اما هنوز مشخص نیست چطور می تواند بخشی از شواهد[2] را در سیاستگذاری تشکیل دهد. برای ایجاد دانش در این حوزه مشارکت محققان از دیگر حوزه ها بسیار موثر خواهد بود. از این رو در این شماره ویژه به دنبال پاسخ گویی به سوالاتی از این دست هستیم که:

  1. محدودیت های داده های رسانه های اجتماعی جهت استفاده در فرایند سیاستگذاری چیست؟
  2. چگونه رسانه های اجتماعی می توانند بر ایجاد و تغییر این داده ها تاثیر بگذارند؟
  3. آیا روش های اندازه گیری در علوم اجتماعی محاسباتی معتبر و قابل اعتمادند؟
  4. آیا داده های رسانه های اجتماعی می تواند بخشی از شواهد در رویکرد سیاستگذاری مبتنی بر شواهد باشد؟
  5. آیا ابزارهای استخراج و  تحلیل داده های رسانه های اجتماعی می تواند برای سیاستگذار شواهد تولید کند؟
  6. تحلیل های شبکه اجتماعی برای تبدیل داده ها به اطلاعات مورد نیاز سیاستگذار دارای چه امکانات و محدودیت هایی است؟
  7. محتوای جمع سپاری شده چگونه می تواند در حوزه های تخصصی مورد استفاده قرار گیرد؟

کسانی که می خواهند در این شماره ویژه مشارکت کنند لطفا متن فراخوان را دقیق بخوانند. تلاش کرده ام در فراخوان دیدگاهم نسبت به مقالاتی که قرار است این شماره ویژه را شکل دهند بیان کنم. مهلت ارسال مقالات تا ماه می سال 2021 (خرداد ماه سال 1400) است و اولویت با کارهای بین رشته ای و بین المللی است.

متن فراخوان به همراه لينك فراخوان در مجله


[1] Evidence-Based Policy 

[2] Evidence

بازدید از دانشکده ژورنالیسم دانشگاه لومونوسف روسیه

سه شنبه 14 خرداد (4/6/2019) از دانشکده ژورنالیسم دانشگاه لومونوسف بازدید کردیم. بازدید از دانشگاه هایی که رشته های مرتبط با رسانه در آنها وجود دارد برای پژوهشگران حوزه رسانه حتما جذاب خواهد بود. دانشگاه دولتی لومونوسف مسکو یکی از بزرگترین دانشگاه های کشور روسیه است . این دانشگاه در سال ۱۷5۵ توسط میخائیل واسیلویچ لومونوسف تاسیس شده است. دانشگاه لومونوسف مسکو یکی از زیباترین دانشگاه های جهان از لحاظ معماری به شمار می آید . این دانشگاه پر است از مجسمه های دانشمندان و مشاهیر که شاید عکس های آن را پیش از این دیده باشید.  بیش از ۴۰ هزار دانشجو  در این دانشگاه در حال تحصیل هستند. حدود ۴ هزار دانشجوی بین المللی از سراسر جهان در این دانشگاه حضور دارند . این دانشگاه براساس رتبه بندی QS در سال2018 در رتبه 95 جهان قرار دارد .

دانشکده ژورنالیسم دانشگاه لومونوسف یکی از دانشکده های قدیمی این دانشگاه است که مقصد ما در این سفر بود. این دانشکده که از سال 1947 به شکل یک دانشکده مستقل تاسیس شده تاکنون دانشکده پیشتاز در حوزه ارتباطات و رسانه در روسیه است. رئیس دانشکده خانم پروفسور النا وارتانوآ است که آقای ایوان از بخش بین الملل این دانشکده را جهت راهنمایی با ما همراه کردند. این دانشکده از 14 دپارتمان مختلف شامل دپارتمان های تئوری رسانه و اقتصاد، رادیو تلویزیون، جامعه شناسی و ارتباطات جمعی، تبلیغات و روابط عمومی، مدیریت رسانه های جدید و …. تشکیل شده است. هم اکنون در این دانشکده 2000 دانشجو مشغول به تحصیل هستند.

این دانشکده با دیگر دانشکده های رسانه در دنیا همکاری هایی در سطح تبادل استاد و دانشجو دارد. انجمن اروپایی مدیریت رسانه، انجمن بین المللی مدیریت رسانه و … از همکاران بین الملل این دانشکده محسوب می شود. در این راستا می تواند تفاهم نامه ای نیز به همت بخش مدیریت رسانه دانشکده مدیریت دانشگاه تهران میان این دو دانشکده شکل بگیرد. چنین ارتباطاتی دانشجویان را با دیگر دپارتمان ها و دانشکده هایی که رشته های مرتبط با حوزه رسانه دارند آشنا خواهد ساخت و در نتیجه کارهای ارائه شده از سوی آنها به استاندارهای بین المللی در این حوزه بسیار نزدیک خواهد شد. 

مسکو/ روسیه

14 خرداد 1398